Persbericht – AgroNutri Monitor 2026 (9 januari 2026)

De genoemde tussenresultaten zijn gebaseerd op de bij dit persbericht gevoegde twee tabellen en geven een voorlopig beeld op basis van de tot nu toe ontvangen reacties.

De AgroNutri Monitor wordt uitgevoerd door Wageningen Social & Economic Research en agrarisch onderzoeksbureau Geelen Consultancy, in opdracht van de Autoriteit Consument & Markt (ACM) en het Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN).

De AgroNutri Monitor onderzoekt hoe agrarische ondernemers de prijsvorming en verduurzaming in de keten ervaren, of zij voldoende worden beloond voor hun inspanningen en in hoeverre marges eerlijk zijn verdeeld. Daarnaast brengt het onderzoek in kaart wat boeren en tuinders nodig hebben om (over) te stappen op duurzaamheidskeurmerken.

De uitkomsten bieden de Autoriteit Consument & Markt (ACM) en het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) een onderbouwde basis om knelpunten rond prijsvorming en verduurzaming gericht aan te pakken. Het onderzoek wordt breed ondersteund door agrarische belangen- en telersorganisaties, die het belang van goede en representatieve input vanuit de sector onderschrijven.

Consument kiest volgens boeren vaker voor prijs dan duurzaamheid

Aan agrarische ondernemers die werken met een Nederlands duurzaamheidskeurmerk, maar aangeven dat de meerprijs de extra kosten niet (volledig) dekt, is gevraagd wat daarvoor volgens hen de belangrijkste reden is. Een groot deel van deze groep wijst daarbij op het gedrag van de consument. Bijna vier op de tien ondernemers geven aan dat prijs voor de consument belangrijker is dan duurzaamheid.

Daarnaast noemt een deel van de respondenten een gebrek aan waardering voor het keurmerk, zowel vanuit consumenten als vanuit afnemers. Ook de onderhandelingspositie van afnemers wordt regelmatig genoemd: volgens een deel van de ondernemers gebruiken afnemers hun positie om slechts een deel van de extra kosten te vergoeden. Een overzicht van de genoemde redenen en bijbehorende aandelen is opgenomen in tabel 1, die als bijlage bij dit persbericht is toegevoegd.

Financiële prikkels cruciaal voor overstap naar keurmerk

Ook agrarische ondernemers die momenteel nog geen Nederlands duurzaamheidskeurmerk voeren, zijn bevraagd. Financiële randvoorwaarden spelen daarbij een belangrijke rol. Meer dan de helft van deze groep geeft aan dat een vergoeding voor extra kosten of hogere opbrengstprijzen hen het meest zou helpen bij een overstap naar productie onder een keurmerk.

Daarnaast worden onder meer een extra vergoeding tijdens een overgangsperiode, bijdragen in certificerings- en controlekosten, rentekorting van de bank en meer afnamezekerheid via langere contracten relatief vaak genoemd. Deze uitkomsten laten zien dat de bereidheid om te verduurzamen bij veel ondernemers aanwezig is, maar dat financiële zekerheid en duidelijke afspraken in de keten daarbij essentieel zijn. De verdeling van de antwoorden op deze vraag is weergegeven in tabel 2, die als bijlage bij dit persbericht is opgenomen.

Nog deelname mogelijk – minimaal 1.500 nodig voor sectoruitspraken

De AgroNutri Monitor richt zich op meerdere sectoren binnen de land- en tuinbouw, waaronder:

melkveehouderij
varkenshouderij (vleesvarkens en/of zeugen)
aardappelteelt (tafel- en fritesaardappelen)
fruitteelt (met name appels en peren)
glasgroenten (met name tomaten, paprika’s en komkommers)
vollegrondsgroenten (met name sperziebonen, rode kool en wortelen)

Om betrouwbare uitspraken per sector te kunnen doen, is deelname van minimaal 1.500 boeren en tuinders nodig. Deelname staat nog open zolang de vragenlijst openstaat. Om de respons verder te vergroten zijn op donderdag 8 januari nog enkele duizenden agrarische ondernemers opnieuw benaderd met het verzoek om deel te nemen aan de AgroNutri Monitor. De vragenlijst is kort (5–10 minuten) en deelname is volledig anoniem. Aan het einde van de vragenlijst kunnen deelnemers aangeven of zij het eindrapport willen ontvangen.

Deelname kan via www.geelen-consultancy.nl/prijsvorming

Contact

Voor vragen of opmerkingen over de AgroNutri Monitor kunt u contact opnemen met:

Frank Bunte - Wageningen Social & Economic Research

E: monitorprijsvorming@wur.nl

Voor overige vragen:
Jan Geelen – Geelen Consultancy

E: jan@geelen-consultancy.nlT: 06 - 20607090

Bijlagen

De twee tabellen

Tabel 1 Wat is volgens u de belangrijkste reden dat de meerprijs de extra kosten van het keurmerk [naam keurmerk] niet volledig dekt?

	N	%
De prijs is voor de consument belangrijker dan duurzaamheid	66	36,9%
Er is te weinig waardering voor het keurmerk vanuit de consument	21	11,7%
De afnemer gebruikt zijn onderhandelingspositie om slechts een deel van de extra kosten te betalen	19	10,6%
Ik heb meer kosten voor het keurmerk moeten maken dan voorzien	18	10,1%
Er is te weinig waardering voor het keurmerk vanuit de afnemers	16	8,9%
Er is teveel aanbod van [naam product] met keurmerk [naam keurmerk] op de markt ten opzichte van de vraag	9	5,0%
De consument kent de betekenis van het keurmerk niet	7	3,9%
Het keurmerk is niet goed zichtbaar bij de consument	1	0,6%
Anders, nl:	18	10,1%
Weet niet/geen mening/niet van toepassing	4	2,2%
Totaal	179	100,0%

Alleen gevraagd aan de agrarische ondernemers met Nederlands keurmerk en het keurmerk dekt niet of niet volledig de extra kosten van het keurmerk.

Tabel 2 Wat zou u het meeste helpen om over te schakelen op productie onder een Nederlands keurmerk? U kunt maximaal vijf antwoorden kiezen.

	N	%
Vergoeding voor extra kosten of hogere opbrengstprijzen	185	56,4%
Een extra vergoeding of meerprijs tijdens een overgangsperiode	69	21,0%
Financiële bijdrage in certificerings- en/of controlekosten (audits)	59	18,0%
Rentekorting van de bank	54	16,5%
Investeringssteun / subsidie voor machines, stalsystemen of aanpassingen	52	15,9%
Langere contractduur of meer afnamezekerheid	46	14,0%
Transparantere prijsafspraken	42	12,8%
Korting op de pachtprijs van grond	18	5,5%
Technische ondersteuning of advies door collega agrariërs of voorlichters	13	4,0%
Adviezen van keurmerkinstanties over certificering	10	3,0%
Er zijn geen factoren die de toetreding tot een keurmerk vergemakkelijkten	39	11,9%
Anders, nl:	25	7,6%
Weet niet/geen mening/niet van toepassing	45	13,7%
Totaal	328	100,0%