De Stage van Jelmer

Publicatieperiode augustus - oktober 2023

De Stage van Jelmer
Tekst en foto's: Jelmer Ham

Voor zijn opleiding Agrarisch Ondernemerschap Tuin- en Akkerbouw aan de Aeres Hogeschool in Dronten loopt Jelmer Ham (21) stage bij een appelteler en wijnbouwer in Margreid in Zuid-Tirol, Italië. Wekelijks houdt hij ons op de hoogte van wat hij ziet, doet en beleeft.

Deel 6 

Witte zeilen 

Onlangs zag ik bij telers in de buurt witte zeilen op de grasbanen tussen de rijen met appelbomen liggen. Ik vroeg mijn stagebaas waarvoor dit was. Hij vertelde dat men dit doet om de kleuring van de appels te stimuleren. Het zonlicht wordt door de witte zeilen tegen de onderkant van de appels gekaatst, waardoor deze beter kleuren. 

 

Zomersnoei
De kleuring van de appels is erg belangrijk voor de rode appelrassen. Men doet dat hier dus onder andere met behulp van deze witte zeilen. Ook zie je veel bedrijven die het blad van de bomen blazen, om zo de kleuring te stimuleren. Mijn stagebedrijf maakt van deze beide methodes geen gebruik. Hij stimuleert de kleuring van de appels doormiddel van zomersnoei. In Nederland stimuleert men de kleuring ook door zomersnoei of bladblazers, maar witte zeilen heb ik in Nederland nog nooit gezien.

Deel 5 

Rassenpalet

 

Men heeft hier veel kleine percelen op verschillende plaatsen. Interessant is dat veel telers veel verschillende rassen hebben en dat op relatief weinig hectares. Zo ook mijn stagebedrijf. 

  

Hoofdsoorten
Het bedrijf teelt op ongeveer 5 à 6 hectare zeven verschillende rassen appels. De teler heeft wel zijn hoofdsoorten, waarvan hij wat meer hectares heeft. Dit zijn Gala, Golden Delicious, Red Delicious en Crimson Snow. Daarnaast heeft hij ook nog twee kleinere percelen met Giga en Fuji. Dit zijn behoorlijk wat rassen voor zo’n klein areaal. 

  

Oogstspreiding
Ik heb eens gevraagd waarom dit op deze manier gaat. Mijn stagebaas vertelde mij dat dit vroeger zo ging, om het werk te spreiden over een grotere periode, met name de oogst. Zo konden de bedrijven het werk af met de eigen familie en hadden ze geen vreemd personeel nodig. 

  

Polen
Nu hebben veel bedrijven wel vreemd personeel aan het werk, met name Polen. Op deze manier is niet zoveel personeel nodig om in die of vier weekjes de oogst eraf te krijgen. Hier kunnen ze het al af met vijf à tien personen.

Deel 4  

Productie van kwaliteitswijn 

 

Hier de regio speelt de wijnbouw een erg grote rol.
De afgelopen weken heb ik daar ook aan mee mogen werken. Mijn stagebedrijf teelt de rassen Chardonnay, Cabernet en Merlot.  

 

Hagelnetten
Mijn stagebedrijf is hier in de regio een van de eerste die begonnen is met hagelnetten voor de druiven, want ook deze kunnen beschadigingen in de stevige hagelbuien die hier kunnen vallen. Deze beschadigingen hebben een negatief effect op de smaak van de wijn. Er wordt bij de druiven gekozen voor het Whailex hagelnetsysteem. Dit houdt in dat de netten verticaal aan de zijkant van de ranken zitten en niet, zoals bij de appels, over de gehele plantage.

  

Handmatig
Deze regio teelt met name druiven voor echte kwaliteitswijn, dus niet massaal voor de goedkopere wijnen in de supermarkt. Er zijn hier in de buurt dan ook erg veel wijnkelders, waar de wijn wordt gemaakt. Voor deze kwaliteitswijn speelt de kwaliteit van de druiven een grote rol. Daarom wordt op mijn stagebedrijf al het werk handmatig uitgevoerd, om schade aan de druiven te voorkomen. Dit kost veel tijd en geld, maar de goede druiven brengen ook behoorlijk geld op.

Deel 3

Nieuwe ent op oude stam

 

Wat mij erg opviel, toen ik wat meer aan het werk ging in de boomgaard, was dat mijn stagebedrijf niet veel nieuwe bomen plant. Mijn stagebaas is vroeger veel werkzaam geweest in de boomkwekerij. Hier heeft hij goed leren telen. Deze vaardigheden zet hij ook in op zijn bedrijf.

 

 

 

Kostenbesparing
In plaats van nieuwe bomen, kiest hij ervoor om eerst nog een keer een nieuwe ent te zetten op een oude boom, vaak ook van een andere soort appel. Dit scheelt veel geld aan bomen en deze nieuwe enten geven ook sneller productie.

 

Ik vind dit zelf erg interessant, omdat je veel kosten bespaart op het rooien van de oude boomgaard en het planten van de nieuwe. Voor zover ik weet gebeurt dit in Nederland nauwelijks, daarom had ik er ook nog niet van gehoord.

Deel 2

Opslag bij handelshuis

Vorige week had ik het over de grote schuren, die je hier maar weinig ziet. Dat heeft natuurlijk een verklaring. Na wat goede gesprekken met mijn stagebaas, begon het allemaal duidelijk te worden. Het bedrijf gebruikt zijn opslagruimtes op de begaande grond alleen maar voor een aantal machines, ook heeft het bedrijf geen groot erf waar allemaal kisten staan.

 

Kisten geen eigendom
Dit bedrijf is, net als veel andere bedrijven, aangesloten bij een groot handelshuis. Dit handelshuis is deels van deze telers. Hierbij horen ook de kisten waarin het fruit geplukt wordt. Het bedrijf hoeft de kisten dus niet op zijn eigen erf te stallen. Het handelshuis is gevestigd in het dorpje waaromheen ook alle aangesloten bedrijven liggen met hun percelen.

 

Geen pluktreintjes
Ook voor de pluktreinen en trekkertjes hoeft het bedrijf geen grote schuur te hebben, om deze te stallen. Er worden hier namelijk nauwelijks pluktreinen gebruikt. Men werkt hier veel met machines waarmee, boven en onder in een gang, wordt geplukt. Mijn stagebedrijf gebruikt hiervoor een compacte hoogwerker, met een kist boven en een kist onder. Wanneer de kist onder vol is gaat de halfvolle kist van boven naar beneden en komt er boven een nieuwe kist. De volle kisten worden in de grasbaan gelost. Deze kosten worden met een trekker met hefmast verzameld en op een kar gezet.

 

Direct naar koelcomplex
Wanneer de kar vol is, wordt deze gelijk naar het grote koelcomplex gebracht, dat samen van het handelshuis en de telers is. De appels worden geplukt en direct naar het koelhuis gebracht, zonder tussenstop op een erf. Dit werkt heel anders als in Nederland waar de meeste telers met pluktreinen en aparte hoogwerkers werken.

Tekst en foto's: Jelmer Ham