Aad Termorshuizen Consultancy

Aad Termorshuizen Consultancy - Herinplant in fruitteelt
Nieuwsbrief 11 (22-3-2019)

De herinplant in de fruitteelt is een van de weinige momenten waarin je echt iets met de bodem kunt doen. Tegelijk kan herinplant problematisch zijn: soms slaan de jonge bomen slecht aan.

Als dit grootschalig optreedt, spreken we van herinplantziekte. Als de grond verdicht is, dan is het zaak dat eerst proberen op te lossen. Maar als de fysische en chemische conditie van de grond goed is, komen al snel plantenpathogene schimmels en aaltjes onder verdenking te staan.

Onderzoek van de laatste tijd heeft aangetoond dat het vaak een combinatie is van verschillende pathogenen die de oorzaak vormen van herinplantziekte. Deze pathogenen zijn meestal al aanwezig in de wortelsystemen van volwassen bomen, maar nadat die zijn geruimd hebben ze zich flink vermeerderd op de in de grond resterende afstervende plantenwortels van de gerooide bomen. Als dan vervolgens jonge bomen geplant worden die nog moeten aanslaan, dan kunnen die het slachtoffer worden van de aanwezige pathogenen.

 

Gerooide boomgaard. De bomen zijn afgezaagd maar de wortelstelstels zijn nog niet gerooid.
Op zo’n moment hebben pathogenen, zoals Pythium (rechtsboven) en wortellesieaaltje (rechtsonder) de kans
zich te vermenigvuldigen. Of dit ook echt gebeurt hangt ook af van de bodemtemperatuur.
Foto's: Aad Termorshuizen

Het lastige is dat deze pathogenen op de oude bomen niet in hoge hoeveelheden aanwezig hoeven te zijn, dus het is moeilijk om te voorspellen of op een bepaald perceel herinplantziekte op gaat treden. Algemene aanbevelingen zijn:

• verwijder de wortels van de oude bomen direct bij het ruimen; dus niet omzagen en dan een tijd wachten.
• creëer zo gunstig mogelijke omstandigheden voor de jonge bomen; slecht waterdoorlaatbare situaties moeten vermeden worden.
• het plantgat aanvullen met schone grond/bodemverbeteraar.
• analyses van de bodem op aanwezige plantenpathogene aaltjes en schimmels bij het rooien van de boomgaard.

• vergroting van het plantgat, resp. vergroting van de hoeveelheid aan te voeren schone grond voor het plantgat; op deze manier komen tijdens het planten beschadigde wortels minder in contact met de pathogenen.
• bij aanwezigheid van wortellesieaaltje eventueel de toepassing van een teelt van Tagetes; of dit mogelijk is hangt mede af van eventuele aanwezigheid van andere aaltjes.
• directe bestrijdingsmaatregelen, zoals biologische grondontsmetting; of dit kansen biedt hangt sterk af van de aanwezige pathogenen.
• bij bepaalde pathogene schimmels kan compost werken, maar sommige aaltjes zijn ongevoelig.