|
 Economie
In de Nederlandse economie speelt de landbouw een belangrijke rol. In de eerste plaats, omdat de landbouw zorgt voor een groot deel van de voedselvoorziening
van de eigen bevolking. Verder, omdat men
een grote hoeveelheid land en tuinbouwproducten exporteert naar andere landen. Van de actieve beroepsbevolking is gemiddeld 5 % werkzaam in de landbouw. Daarnaast zijn er nog veel bedrijven die zijdelings te maken hebben met de agrarische sector
soa ls machinefabrieken, kunstmestfabrieken en bouwbedrijven. Ook zijn mensen werkzaam op
veilingen, markten, exportbedrijven, accountantsbureaus, voorlichtingsdiensten en onderwijs.
De land en tuinbouw heeft
zich in de loop der jaren stevig ontwikkeld in Nederland omdat we een mild
zeeklimaat hebben, met zachte winters en regelmatig neerslag. De
bodemgesteldheid wisselt van lichte zand tot zware klei en maakt veel
vormen van landbouw mogelijk. De ligging is gunstig met Duitsland als
achterland, en de haven van Rotterdam op steenworp afstand. Mede door de
industrialisatie in ons land en de omringende landen is de welvaart
drastisch toegenomen. Vooral voor hoogwaardige voedingsmiddelen zoals
kaas, vlees, groenten en fruit is een betere afzetmogelijkheid ontstaan.
Door de open grenzen is het mogelijk producten te verkopen op alle
markten! Toch brengt dit ook de nodige problemen met zich mee.
Steeds minder fruittelers zien nog brood in het exploiteren van fruit en
met name appels.
In 1980 telde het CBS nog 5100 bedrijven met appels voor
commerciële doeleinden. Dit zijn nu nog maar een kleine 2600 bedrijven.
Een halvering in twintig jaar tijd dus. Ook het aantal leerlingen dat nog
interesse heeft in de opleiding tot fruitteler is fors afgenomen. Het
aantal fruitteeltbedrijven met meer dan 16 hectare bomen verdubbelde
echter wel in diezelfde periode. Het ging in 1980 om ongeveer 70 van deze
grote bedrijven, en dit zijn er nu meer dan 150. Dat steeds minder
agrariërs nog brood zien in hun bedrijf is nu dus wel duidelijk geworden.
Gemiddeld verdwijnen er 11 boerenbedrijven per dag.Tussen 2000 en 2001 is
het aantal landbouwbedrijven met bijna 5 % afgenomen. Dit is een
versnelling ten opzichte van vorige jaren, toen de afname rond de 4 % lag.
Hoewel de afname is versneld, sluit de teruggang van het aantal bedrijven
aan bij de trend die al veel langer te zien is. Tussen 1987en 2001
verminderde het aantal landbouwbedrijven met 30 , ofwel ruim 39.000
bedrijven. Oorzaken hiervoor zijn onder andere schaalvergroting, lagere
rendementen en het ontbreken van een opvolger. De teruggang is het grootst
bij de gemengde bedrijven en de intensieve veehouderij. (zie ook
tabel landbouwbedrijven in Nederland)
 Bron : CBS Bedrijven gaan de laatste jaren gebukt onder slechte prijzen voor met name de
appels, die tegen kostprijs verhandeld worden. Dit is mede te wijten aan 'n overproductie aan appels in de hele wereld. Ook de komende jaren zal de productie van appels (schatting 30 %) nog verder toenemen. Maar ook zal de perenproductie in landen als Nederland, België, Frankrijk en Spanje toenemen. De export van het perenras Conference naar het
Verenigd Koninkrijk zal dus moeten stijgen, en we moeten streven naar een langere afzetperiode willen we nog een redelijke prijs krijgen voor deze belangrijke peer.Tevens komen er steeds meer appels in de winkelschappen te liggen uit landen van het
zuidelijk halfrond . Zoals gezegd, er is vooral een overschot aan appels in de wereld, tevens moeten de Nederlandse appels met name in de zomer het vaak afleggen tegen de tropische vruchten uit het buitenland, de overschotten Nederlands fruit uit de koelcellen, en de pruimen. Natuurlijk is het goed dat er concurrentie bestaat in de wereld zodat kwaliteit en prijs op een betaalbaar niveau blijven, jammer dat de telers in Nederland hierdoor wel moeilijker als vroeger hun producten aan de man kunnen brengen.
Ook kunnen telers in veelal Chili, Argentinië, Nieuw-Zeeland,
Zuid-Afrika en
tegenwoordig ook Oost-Europa makkelijker aan personeel komen, en de kosten voor arbeid liggen in die landen stukken lager dan hier in Nederland. Wel moeten we realistisch kijken naar de toekomst en inzien dat
Oost-Europa bij de EU komt en langzaam ook daar de lonen zullen stijgen naar westers
voorbeeld. De importheffingen zullen dan wegvallen,
de ruimere gewasbeschermingsmiddelen ook verleden tijd zijn en bij export naar Nederland zal het product aan de strenge voedselveiligheidsnormen moeten voldoen.
Grondprijzen zijn
de laatste decennia gestegen in prijs in Nederland door grootschalige woningbouw, industrie, wegen en natuur
waardoor de teler bij uitbreiding van zijn bedrijf dure grond zal moeten aankopen om zijn bedrijf veilig te
stellen voor de toekomst. Het jaar 2001 liet echter zien dat de top in
grondprijs was bereikt en in 2003 zelfs sterk in waarde daalden.Grondprijzen
worden berekend door het totaal bedrag te delen door het verhandelde
aantal hectares.
In de vijfde nota ruimtelijk ordening stelde de
toenmalige minister Pronk voor de komende 30 jaar 475.000 hectare agrarische grond te onttrekken. Volgens Pronk is de landbouw de leverancier van grond voor huizen, industrie water en recreatie. Echter het blijft een visie waar gemeenten en provincies de werkelijke keuzes moeten maken.
Hieronder treft u een tabel over bodemgebruik de afgelopen 50 jaar in Nederland. (in Ha)
| |
1950 |
1970 |
1985 |
1996 |
|
agrarisch |
2.512.900 |
2.519.497 |
2.395.924 |
2.350.807 |
|
natuur |
506.319 |
497.087 |
450.024 |
461.177 |
|
stedelijk |
191.405 |
268.868 |
416.217 |
441.317 |
Bron: 5 e nota R O (NL)
|
|
Tweederde van landbouw weg?
Zeker
tweederde van de landbouw moet weg uit Nederland, wil ons
land aan de kaderrichtlijn water voldoen.
Dit blijkt
uit onderzoek
dat Alterra heeft uitgevoerd in opdracht van
van het ministerie van
LNV. Dit onderzoek was een
"quickscan"om een idee te krijgen. Volgens Alterra
moet de emissie van fosfaat drastisch omlaag. Dit kan grote
gevolgen hebben voor de landbouw in de toekomst. De politiek
beslist later hoe zij de richtlijn denkt in te vullen.Eind
2004 moet de overheid haar doelstellingen duidelijk hebben,
in 2015 moet heel Nederland aan de ecologische eisen
voldoen.
Bron:
Vakblad Oogst tuinbouw (LTO) |
|
|